Xưa nay những người sống ở thành phố, ít nhiều mỗi nhà đều có một vài
chậu kiểng. Đàn ông lớn tuổi thì thích trồng cây lưu niên, phụ nữ thì
trồng hoa hồng, hoa cúc. Nhưng ít ai để ý đến cái chậu như thế nào thì
tốt cho cây.

Phần lớn mọi người có suy nghĩ rằng, cây trồng trong chậu vì phải gò bó
nên nếu có được cái chậu càng to, chứa được càng nhiều "đất" càng tốt
cho cây vì nó sẽ thỏa thuê phát triển, giống như ở ngoài đất. Vì vậy,
cho dù cái cây nhỏ xíu, họ cũng trồng vào một cái chậu khá to, to gấp
nhiều lần nhu cầu sinh trưởng của nó. Kết quả là biết bao nhiêu cây hoa,
cây quả lần lượt ra đi không kèn không trống. Và không ai hiểu tại sao.
Theo các diễn đàn sân vườn nước ngoài nơi các thành viên đã bỏ nhiều
công nghiên cứu, phần lớn cây bị chết là vì... cái chậu trồng to quá,
chứa nhiều "đất" quá! Và họ lý giải chuyện "chậu to cây chết" như sau:
khi cây còn nhỏ, bộ rễ còn ít và nhu cầu hút nước cũng ít. Trong khí đó
cái chậu thì to, chứa nhiều chất trồng. Khi tưới nước, nước sẽ ngấm vào
chất trồng và nằm ở đó. Ngày một ngày hai, lượng nước tích lại không
được tiêu thụ bởi vì cây nhỏ, nhu cầu về nước không nhiều, dẫn đến làm
cho úng rễ chết cây.
Vậy thì nên chọn chậu cho cây như thế nào?
Về lý thuyết thì chậu cây chỉ nên có đường kính lớn hơn từ 2cm đến 5cm
so với bầu rễ của cây. Với cái chậu "chật chội" như vậy, và với chất
trồng không đất / soilless mix, lượng nước giữ lại trong chất trồng chỉ
đủ cho nhu cầu của cây. Vì vậy chất trồng luôn khô thoáng giúp cho rễ
cây phát triển tốt. Và cứ thế cây lớn dần.
Khi thấy rễ cây thò ra ngoài lỗ thoát nước bên dưới đáy chậu cũng là lúc
cần thay cái chậu khác cho cây. Cái chậu mới cũng sẽ có đường kính
không lớn hơn bộ rễ từ 2cm đến 5cm. Cứ thế chúng ta thay dần chậu, và cả
chất trồng, cho cây cho đến khi nào cây hết lớn thì thôi.

Nhiều người cho rằng cái lý thuyết đó không hẵn đúng, vì cây trồng ngoài
đất bao la, mà sao nó không chết?! Xin thưa rằng ở ngoài đất, nước và
rễ cây không bị giam hãm. Nước tưới thừa sẽ tha hồ ngấm sang chỗ đất
khác; còn rễ cây cũng tha hồ bò vươn tới những nới có điều kiện sinh
sống phù hợp với nhu cầu của nó. Cho nên cây trồng ngoài đất không bị
nguy cơ úng rễ như cây trồng trong chậu, nơi mà nước không thể thoát hết
ra ngoài và rễ cũng không thể chạy đi khỏi vành chậu!
Tóm lại, cây trồng trong chậu cần được quan tâm nhiều hơn cây trồng
ngoài đất: phải quan tâm đến chất trồng và quan tâm đến cả kích thước
của cái chậu nữa.